VI Warsztaty Energetyki Wiatrowej

12 października 2016,
ADN Centrum Konferencyjne (Budynek Atrium Tower), Al. Jana Pawła II 25, Warszawa

Polska potrzebuje rynku usług systemowych

Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) stoi przed rosnącymi wyzwaniami związanymi z bezpiecznym i niezawodnym przesyłem energii elektrycznej i bilansowaniem systemu. Jest to z jednej strony związane ze zwiększaniem ilości zastosowań energii elektrycznej oraz wzrostem zapotrzebowania na moc i energię u odbiorców końcowych, a z drugiej strony ze zmianami zachodzącymi w strukturze samego KSE. W szczególności związanymi z rozwojem OZE, rozbudową infrastruktury sieciowej i sukcesywną wymianą systemowych jednostek wytwórczych.

Dlatego też w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym rośnie i w najbliższym czasie będzie rosnąć, zapotrzebowanie na usługi regulacyjne pozwalające na zapewnienie wymaganego poziomu jakości, bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii. Biorąc pod uwagę, że coraz większa część zapotrzebowania na energię elektryczną jest zapewniana przez Odnawialne Źródła Energii, część z tych usług będzie mogła lub musiała być świadczonych właśnie przez OZE.

- Ze względu na stopień zaawansowania technologii wytwarzania i wielkości instalacji, predestynowane do bycia dostawcą usług regulacyjnych dla Operatora Systemu Przesyłowego, a w przyszłości również dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych, są farmy wiatrowe. Elektrownie muszą jednak zapewniać standardy techniczne i telekomunikacyjne świadczenia tych usług identyczne z tymi, które oferują jednostki konwencjonalne. Nowoczesne turbiny wiatrowe są w stanie zaoferować standard świadczonych usług zgodny z wymaganiami zdefiniowanymi w Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Przesyłowej (IRiESP) w odniesieniu do regulacji mocy czynnej, czy też regulacji napięcia i mocy biernej – mówi dr hab. inż. Krzysztof Madajewski, dyrektor Instytutu Energetyki Oddział Gdańsk.

Instytut Energetyki Oddział Gdańsk opublikował właśnie raport „Możliwości świadczenia i zapotrzebowanie w KSE na usługi regulacyjne dostarczone przez generację wiatrową w Polsce”. Do oszacowania potencjału możliwości świadczenia usług regulacyjnych przez farmy wiatrowe wykorzystano wyniki ankiet uzyskanych od producentów 830 siłowni wiatrowych o łącznej mocy 1694 MW, dane publikowane przez PSE S.A. w ramach planów koordynacyjnych (m.in. informujące o mocy zainstalowanej elektrowni wiatrowych w Polsce) oraz prognozę generacji wiatrowej do 2020 roku. Autorzy raportu przekonują, że obecnie usługi regulacyjne mogą świadczyć elektrownie wiatrowe o łącznej mocy zainstalowanej 2500-3000 MW. Do 2020 roku ten potencjał może wzrosnąć do nawet 4000-4500 MW

Paleta usług, które mogą świadczyć nowoczesne elektrownie wiatrowe jest bardzo szeroka. Spośród wymienionych w IRiESP usług regulacyjnych, pojedyncze turbiny oraz całe farmy wiatrowe spełniają wymagania techniczne stawiane:

  1. Regulacji pierwotnej częstotliwości (Frequency Containment Reserve - FCR). Usługa jest aktywowana autonomicznie przez jednostki wytwórcze w zależności od zmiany częstotliwości sieciowej mierzonej lokalnie;
  2. Regulacji wtórnej częstotliwości i mocy czynnej (Frequency Restoration Reserves - FRR). Usługa aktywowana przez OSP za pomocą centralnego regulatora;
  3. Regulacji trójnej (Replacement Reserves - RR). Usługa aktywowana przez OSP za pomocą narzędzi komunikacyjnych Rynku Bilansującego;
  4. Regulacji napięcia i mocy biernej. Usługa aktywowana przez OSP.

Oprócz tego turbiny wiatrowe mogą być też wyposażone w dodatkowe urządzenia rozszerzające zakres ich usług o kolejne możliwości, które mogą być wykorzystywane dla poprawy bezpieczeństwa i niezawodności pracy systemu elektroenergetycznego:

  1. Szybka odpowiedź na zmianę częstotliwości (Fast Frequency Response);
  2. Szybka generacja prądu biernego (Fast Reactive Current injection);
  3. Regulacja napięcia i mocy biernej w warunkach braku generacji mocy czynnej.

W tej chwili w Polsce nie ma rynku usług systemowych. Takie świadczenia realizują wszystkie jednostki wytwórcze, co nie jest ani potrzebne, ani opłacalne. Natomiast regulacja częstotliwości i napięcia z wykorzystaniem źródeł wiatrowych czy fotowoltaicznych nie jest niczym nowym. Rynki usług systemowych, oferujące zachęty finansowe, istnieją już w niektórych krajach Europy czy w Stanach Zjednoczonych.

- Komercyjne świadczenie niektórych usług systemowych przez elektrownie wiatrowe może być konkurencyjną cenowo i technicznie, a przez to atrakcyjną, alternatywą do świadczenia takich usług przez innych wytwórców. Stanowiłoby to też zachętę do obniżania kosztów zarówno przez instalacje OZE, jak i przez elektrownie konwencjonalne. Ponadto jest to kierunek ewolucji rynku energii, który jest wspierany w Unii Europejskiej. Trwają prace w Komisji Europejskiej nad nowymi regulacjami dla europejskich rynków energii, które będą stymulować powstawanie rynków usług systemowych - podsumowuje Janusz Gajowiecki, dyrektor Polskiego Stowarzyszenia Energetyki Wiatrowej.


Organizator



Polskie Stowarzyszenie
Energetyki Wiatrowej

mail: wew@psew.pl


Patron merytoryczny

PSE

Sponsor

Vestas

Patron medialny

gram w zielonereoChrońmy klimatwysokie napięcieioze